اصول طراحی مبلمان براساس مهندسی فاکتورهای انسانی

چکیده:
انسانها در زندگی روزمره ي خود از وسایل و تجهیزات فیزیکی گوناگونی استفاده می کنند که بسیاري از آنها، به دلیل خصیصه هاي
طراحی که دارند، براي استفاده مناسب نیستند و چه بسا کاربر در اثر استفاده از آنها دچار اختلالات جسمانی و روحی شود و این امر در
محیط هاي اداري سبب کاهش راندمان کاري می شود. یک مبلمان مناسب، مبلمانی است است که کمترین فشار و تنش را بر بدن تحمیل
کند و اگر نواحی اطراف بدن را به 4 ناحیه تقسیم کنیم طراحی مبلمان مد نظر باید بگونه اي باشد که بیشتر فعالیتها در ناحیه صفر و یک
انجام شود. متخصصین ارگونومی با شناخت این نواحی و ابعاد آنتروپومتري کاربران و بکار بردن اصول ارگونومی، با درك اصولی از تعامل
بین انسان و عناصر دیگر سیستم، به عنوان مهندسین عوامل انسانی براي سلامتی و بهبود شرایط انسان راه حل ارائه می دهند.در این
مقاله سعی بر آن است راهکارهاي استفاده از اصول ارگونومی در طراحی مبلمان و تشریح اهمیت کاربرد اصول ارگونومیک و مزایا و
محدودیت هاي آن بیان شود.

مقدمه
ما در زندگی روزمره ي خود از همه نوع وسایل و تجهیزات فیزیکی استفاده می کنیم که بسیاري از آنها، به دلیل خصیصه هاي طراحی که
دارند، براي استفاده ي ما مناسب نیستند. امروزه نیز ما بیشتر وقت خود را چه در خانه و چه در محیط کار، به صورت نشسته سپري می
کنیم، در صورتیکه بدن ما طوري طراحی نشده است که بتوانیم ساعت هاي متمادي را پشت میز بنشینیم. و اگر صندلی ها و ایستگاه هاي
کاري بد طراحی شده باشند، سبب کمر درد و حتی آسیب دیدن کمر، دردهاي ماهیچه اي، درد کتف و گردن و اختلال در گردش خون در
پاها می شوند.
به شرایطی اطلاق می شود که اعصاب، تاندونها، عضلات و ساختارهاي نگهدارنده بدن تحت (MSD) عبارت اختلالات عضلانی اسکلتی
تاثیر قرار گیرد و این اختلالات ناشی از فعالیت، زمانی اتفاق می افتد که عدم تطابق بین ضروریات فیزیکی محیط و توانائیهاي فیزیکی
بدن انسان وجود داشته باشد. حرکتهاي تکراري و کشش و رانش، بیش از 100 نوع ناراحتی در بدن ایجاد می کند و ناراحتی هایی چون
پشت درد، کشش تاندونهاي مچ و سندرم تونل کارپال تنها تعداد معدودي از صدمات رایج فعالیت در عصر مدرن است.
در طول 20 سال گذشته صدمات ارگونومیکی بعنوان شاخص بزرگی در سلامت محل کار شناخته شده است که مطالعات نشان می دهد با
در نظر گرفتن مسائل ارگونومیک در طراحی مبلمان و محیط هاي کاري می توان از صدمات ناشی از آن کاست.
وضعیت بدن
وضعیت و حالت بدن فرد در هنگام انجام یک کار معین بر اساس رابطه میان ابعاد بدن وي و ابعاد وسایل گوناگون موجود در محل انجام
کار تعیین می شود. حدي که وضعیت بدن بدین طریق محدود می شود به تعداد و ماهیت ارتباط موجود بین شخص و فضاي کار بستگی
دارد. این ارتباط می تواند فیزیکی (محل نشستن، سطح کارو...) و یا بصري( محل قرار گرفتن نشانگرها و...) باشد و اگر تطابق ابعادي
موجود نامناسب باشد، ممکن است پیامدهاي کوتاه مدت یا بلند مدت آن بر روي سلامتی فرد بسیار شدید و نامطلوب باشد. در نتیجه باید
پیامد هاي ناشی از وضعیت نامطلوب بدنی را تشخیص داده و طرق اجتناب از حالات و وضعیت هاي نامطلوب را پیدا کرد. بنابراین در
طراحی مبلمان، ضروري است ابتدا معیار هاي وضعیت بدنی مناسب مورد بحث قرار گیرند.
4 ناحیه وجود دارد که کاربر در هنگام نشستن، ایستادن و یا هنگام کار معین با آن مواجه می شود:
-1 ناحیه صفر(ناحیه سبز): ناحیه اي که براي اکثر فعالیت ها توصیه می شود و کمترین فشارو تنش را بر روي ماهیچه ها وارد می
کند.
٣
-2 ناحیه یک (ناحیه زرد): این ناحیه نیز براي اکثر فعالیت ها توصیه می شود و فشار و تنش کمی را بر روي ماهیچه ها وارد می
کند.
-3 ناحیه دو(ناحیه ي قرمز) : این ناحیه در موقعیت دورتري نسبت به اعضا قرار گرفته و تنش بیشتري را بر روي ماهیچه ها وارد
می کند.
-4 ناحیه سه (ناحیه ي ماوراي قرمز) :ناحیه ي با فاصله ي نسبتا زیاد از اعضا، که در صورت امکان بهتر است از انجام کار در این
( ناحیه اجتناب شود بخصوص کارهاي سنگین و یا تکراري.( 10
.
بطور کلی می توان گفت که بهترین وضعیت کاري، وضعیتی است که کمترین فشار و تنش را بر بدن تحمیل کند؛ چون اگر فشار وضعیتی
ادامه یابد (براي بیش از چند دقیقه) نتایج زیان آوري بوجود خواهد آمد که ما آنها را به عنوان (تنش وضعیتی) می شناسیم. عضله بعنوان
یک بافت، در برابر بارهاي مکانیکی استاتیکی مداوم واکنش نامطلوب نشان می دهد. کارهاي ایستا جریان خون عضله را محدود کرده،
تعادل شیمیایی عضله را مختل می نماید و موجب می شود که فضولات متابولیکی حاصل از فعالیت ماهیچه اي در عضله تجمع یافته و
۴
حالت (خستگی عضلانی) عارض شود. در این هنگام شخص احساس ناراحتی می کند که در ابتدا مبهم و خفیف است ولی بتدریج تبدیل به
دردي مزاحم می شود و سرانجام زمانی فرا می رسد که شخص مجبور می شود با تغییر وضعیت بدنی خود از آن رهایی یابد. اگر محیط کار
یا برنامه کار به صورتی باشد که امکان تغییر مداوم وضعیت هاي گوناگون بدن را فراهم آورد، همه چیز مطلوب خواهد بود. زیرا روند
فیزیولوژیک خستگی عضلانی، بوسیله استراحت و یا تغییر روش کار به سرعت قابل باز گشت است، خصوصا در مواردي که انجام کار
مستلزم کشش عضله خسته باشد.
حال شرایطی را در نظر بگیرید که مارا مجبور می سازد تا در هنگام کار وضعیتی محدود داشته و قادر به تغییر وضعیت بدنی نباشیم. پی آمد
این شرایط را می توان به دو دسته کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم کرد. در کوتاه مدت ممکن است افزایش ناراحتی موجب حواس پرتی و
عدم تمرکز شود و در نتیجه افزایش خطا، کاهش بازده، بروز حوادث و ... را دنبال داشته باشد. در نظر داشته باشید که از نقطه نظر
فیزیولوژیکی، هنوز راجع به کشش ها و فشارهاي قابل برگشت بحث می کنیم، زیرا عوارض و نشانه ها با تغییر فعالیت از بین می روند.
معهذا، تغییرات پاتولوژیکی عضلات و یا بافت هاي نرم در نقطه خاصی بروز می کنند. از آنجا که این مرحله انتقالی بتدریج اتفاق می افتد
این نقطه را نمی توان بدرستی تعیین نمود. در این حالت پس از مدت زمان کوتاهی که تنش وضعیتی ادامه یافت، درد بوجود می آید و
احتمال اینکه درد عارض شده با استراحت از بین برود ضعیف است. در این حالت با ناراحتی روبرو نیستیم با بیماري مواجهه هستیم. کمر،
گردن، شانه و ساعد از جمله نواحی و اندامهایی هستند که در معرض بیشترین تاثیرات سوء قرار دارند.
براي جلوگیري از مشکلات ذکر شده در طراحی مبلمان (که بخش اعظم وسایل در ارتباط با کاربر در طول شبانه روز را تشکیل می دهد)،
به مسایل ارگونومیک توجه می شود. و توجه به اصول ارگونومیک بیشتر فعالیتها ي بدن را در نواحی صفر و یک نگه می دارد تا کمترین
تنش به بدن وارد شود، در ادامه به اصولی که در طراحی مبلمان مد نظر قرار می گیرد اشاره می شود.
اصول طراحی
در طراحی مبلمان سه زمینه جدا و در عین حال مرتبط با هم وجود دارد که در نوآوري مبلمان مورد توجه قرارمی گیرد. نخستین زمینه
طراحی ظاهري از نظر زیبایی است یعنی فرم هندسی سازه مبلمان که در منظر مصرف کننده واقع م یشود و بر غناي فرهنگی زندگی شان
می افزاید. زمینه دوم طراحی کارایی است، یعنی طرح سازه مبلمان به طریقی که مناسب کاربري آن باشد و از آن بتوان بطور موثر استفاده
کرد. زمینه سوم طراحی مهندسی است یعنی سازه مبلمان طوري طراحی شود که از عهد هي بارهاي وارده بر آن در حین استفاده یا کاربرد
برآید. که هر یک از این سه زمینه در جاي خود با اهمیت هستند.( 1) و در طرح فیزیکی مبلمان استفاده از فناوري ارگونومی یا مهندسی
فاکتورهاي انسانی ضروري میباشد.
۵
ارگونومی (مهندسی عملکرد انسانی)
ارگونومی یا مهندسی عملکرد انسانی عبارت است از کاربرد اطلاعات علمی موجود درباره انسان براي حل مشکلات طراحی و به بیان
( سادهتر میتوان آن را علمی که در خصوص انسان و کارهاي او صحبت میکند تعریف نمود .( 2
به بیان دیگر ارگونومی عبارتست از علم بکارگیري بهینه از ابزار کار در محیط کاري، به نحوي که حداکثر بازدهی در تولیداتی که انسان در
آن نقش دارد، بدست آید در حالی که کارگر یا کاربر حداکثر رضایت را از کاربرد ابزار مزبور و همچنین از محیط کاري دارد و میزان ایمنی
( لازم در کار براي کارگران و کاربران فراهم شده است. ( 7
به معنی قاعده و قانون تشکیل شده است و عبارت است از قانون noms به معنی کار و ergo واژه ارگونومی خود از دو کلمه یونانی
روابط انسانی با کار. در ایالات متحده آمریکا، بجاي واژه ارگونومی، عبارت مهندسی فاکتورهاي انسانی را بکار م یبرند انجمن فاکتورهاي
کشف و کاربرداصول مربوط به رفتار انسان و » : انسانی و ارگونومی آمریکا نیز مهندسی فاکتورهاي انسانی را چنین تعریف می کند
خصوصیات طراحی، ارزیابی، فرآیند نگهداري محصولات و سیستم ها با هدف ایمن بودن، اثر بخش بودن و ایجاد رضایت در بین
(7، 6).« کارکنان
در واقع ارگونومیک شاخه اي از علم است که با درك اصولی از تعامل بین انسان و عناصر دیگر سیستم، روشهاي عملی مناسب را در
فرضیه هاي متفاوت بررسی می کند و به عنوان مهندسی عوامل انسانی براي سلامتی و بهبود شرایط انسان راه حل ارائه می دهد و
( مهندسین ارگونومیک، با بررسی تغییرات فیزیکی، اختلالات عضلانی اسکلتی را کاهش می دهند.( 3
در علم ارگونومیک کاربران در مرکز توجه قرار گرفته و روابط بین کاربر، فعالیت کاربر و محیط اطراف وي مورد بررسی قرار می گیرد.
محیط اطراف نیز شامل ابزار مورد استفاده، ویژگیهاي فیزیکی محیط و مفاهیم اجتماعی است. اگر تمامی این روابط را درك کنیم آنگاه می
توانیم راهی را براي بهبود سازگاري بین افراد و عناصر مختلف بیابیم، و براي اینکه طراحی محیط و ابزار و سایر عوامل با مرکزیت کاربر
صورت بپذیرد ابتدا می باید ویژگیهاي فردي و احتیاجات سایر افراد جهت لحاظ کردن موارد ارگونومیکی مشخص گردد. بعنوان مثال طراح
یک ماشین نه تنها باید راننده را در نظر بگیرد بلکه باید مسافران ماشین و افرادي که ماشین را سرویس و تعمیر خواهند کرد را نیز مدنظر
قرار دهد. همچنین باید توجه داشت که افراد هر گروه می توانند کاملا متفاوت باشند. این تفاوت ها را می توان از لحاظ ویژگیهاي فیزیکی
(سایز بدن ، قد) ویژگیهاي فیزیولوژیکی (زمان عکس العمل، حافظه، مهارت) و غیره مورد بررسی قرار داد. بدین ترتیب وقتی ابزار و محل
کار طراحی یا اصلاح می گردد، تفاوت هاي فردي باید مورد توجه قرار گیرد
اهداف اساسی علم ارگونومی، بهبود نحوه انجام کار، روش هاي کار، ابزار کار و انطباق آنها با ویژگیهاي روانی و جسمی انسان است که با
مراعات اصول ارگونومی، فشار کاري و خستگی هاي بی مورد کاهش می یابد. باید شغل و محیط کار چنان طراحی شود که با مشخصات
( فیزیکی افراد (با ملحوظ کردن انحراف معیارهاي مربوطه) مطابقت داشته باشد. ( 6
۶
آنتروپومتري
آنتروپومتري بخشی از دانش ارگونومی است که در خصوص سنجش و اندازههاي ظاهري بدن انسان بحث و گفتگو مینماید.
به معنی اندازهگیري به وجود آمده است. تعریف آنتروپومتري metrikos به معنی انسان و anthropo این واژه از ریشه دو کلمه یونانی
( عبارت است از اندازهگیري سیستماتیک بدن با استفاده از وسایل اندازهگیري ( 2
معمولا" در آنتروپومتري ابعاد اختصاصی افراد نظیر ارتفاعها، عمقها، پهناها و فاصله انحناها اندازهگیري میگردند. بهطور کلی اندازههاي
بدن انسان در دو وضعیت کلی ساکن و متحرك مورد نظر است .
در حالت اول اندازههاي ساکن به دست خواهد آمد که به آن آنتروپومتري استاتیک 1 میگوییم. در حالت دوم اندازههاي متحرك تعیین
خواهد شد که آنتروپومتري دینامیک 2 یا علمی نام دارد. بنابراین آنتروپومتري استاتیک عبارت است از اندازهگیري بدن در یک وضعیت
استاندارد ثابت و آنتروپومتري دینامیک یعنی اندازهگیري بدن در حالت حرکت.
آتروپومتري شامل اندازههاي طولی بدن، وزن و حجم اندامها، فضاي حرکت و زوایاي حرکت اندامها بوده و آماراطلاعات به دست آمده در
( تعیین شکل و اندازه ابزار تولیدي و وسایل مصرفی و همچنین در طراحی محل کار مورد استفاده قرار میگیرد.( 8
صدكها
اما نکته ي قابل توجه اینجاست که هنگامی از داده هاي انسان سنجشی براي طراحی مبلمان مورد نظر می توان استفاده کرد که، داده ها
به صورت معقولی معرف جمعیت کاربر آن مبل باشد.وقتی وسیله اي براي گروه خاصی طراحی می شود داده هاي مورد استفاده باید
( مشخصا درباره ي همین گروهها در کشور یا محدوده ي فرهنگی مورد نظر تهیه شده باشد.( 4
بدیهی است که به دلیل وجود تنوع عمده در اندازهي بدن اشخاص، میانگینها کمتر مورد استفاده طراحان قرار میگیرد و لازم است به
جاي آن از دامنهها استفادهي بیشتري به عمل آید. از نظر آماري ثابت شده است که اندازههاي انسانی در هر جمعیت به گونهاي است که
بیشتر آنها مربوط به قسمت میانی طیف اندازهها میباشد و تنها تعداد کمی از اندازهها ي موجود در دو قسمت انتهایی این طیف قرار می-
گیرد. صدكها بیان کنندهي مفهوم واقعی از پراکندگی ابعادي است که بایستی در محدوده طراحی قرار گیرند، میباشند و دراین زمینه بهتر
از مقادیر حداقل و حداکثر که در یک جامعه وجود دارد عمل میکند
structural dimensions ١
Functional demensions ٢
٧
از آنجا که در طراحی، رعایت کل جمعیت ممکن نیست، لذا منطقی به نظر میرسد که تنها بخشی از میان طیف اانتخاب شود. سه اصل
کلی براي کاربرد داده هاي انسان سنجشی در مورد مسائل طراحی خاص وجود دارد؛ هر یک از این اصلها در موقعیت خاصی صادق است.
-1 طراحی براي افراد کرانی: در طراحی بعضی خصیصه هاي جهان فیزیکی ساخت انسان، باید کوشید تا همه ي جمعیت مورد نظر
به حساب آورده شوند
-2 طراحی بر اساس گستره ي قابل تنظیم: بعضی خصایص تجهیزات یا وسایل را می توان چنان طراحی کرد که بتوان آنها را
متناسب با افرادي که از آنها استفاده می کنند تنظیم کرد. معمولا طراحی بر اساس گستره ي قابل تنظیم ترجیح داده می شود،
اما البته همواره نمی توان از این روش استفاده کرد
-3 طراحی بر اساس میانگین: چنین وضعیتی احتمالا در مورد کارهاي کم اهمیت مشاهده می شود که در آنها طراحی بر اساس
کرانها مقتضی نیست و تنظیم پذیري هم امکان ندارد.
بنابراین یک طراح بایستی سعی کند که حداقل 90 درصد از جمعیت را در محدودهي طراحی قرار دهد و حتی 95 درصد یا بیشتر اگر امکان
پذیر باشد. پس در عمل به هنگام تعیین حدود استاندارد در آنتروپومتري از اعداد آماري که صدكها نامیده میشود استفاده میشود که به
سادگی بیانگر درصدي از جمعیت است که ابعاد معینی (کوچک_تر یا بزرگتر) را دارا میباشند به عبارت دیگر به منظور تخمین نسبت
افراد در یک جامعه تحت مطالعه صدك و یا صدكها مطرح میگردند. صدكها بهترین معیار جهت انجام طراحی وسایل و تجهیزات و
پستهاي کاري میباشند.
صدك: چنانچه یکصد نمونه را از کوچکترین تا بزرگترین نمونه رتبه بندي نماییم. صدك ها مقادیري هستند که مربوط به هرکدام از این
n/ ام کوچکترین مقداري از یک متغیر است که فراوانی تراکمی نسبی آن بزرگتر یا مساوي 100 n نمونه ها می گردندبه طور کلی صدك
باشد.
اصول ارگونومیک در مبلمان
ارتفاع مناسب : ارتفاع در مبلمان بسیار حایز اهمیت است مانند ارتفاع صندلی براي نشستن، ارتفاع میز براي کار کردن ، ارتفاع قفسه و کمد
ها براي دسترسی راحت.اگر سطح کار بسیار بلند باشد، شانه ها و دستها بالا نگه داشته می شوند و لذا تنش و خستگی در عضلات ناحیه
شانه بوجود می آید و ناراحتیهاي شانه و گردن پدید می آید اگر هم سطح کار بسیار کوتاه باشد ممکن است پشت بیش از اندازه خم شود
وتنه، سرو گردن به طرف جلو خم گردند که این امر باعث بروز فشارهاي وضعیتی در ستون مهره ها وعضلات آن می شود.
٨
محدوده ي دسترسی : محدوده دسترسی شامل دو ناحیه محدوده راحت و ماکزیمم است که سطح کار افقی مورد استفاده ي کاربران باید
طوري باشد که فعالیتهاي دستی در محدوده ي دسترس راحت امکان پذیر باشد.
وضعیت بینایی : اگر در حالت ایستاده یا نشسته سر را بالا نگه داشته و به جلو نگاه کنیم چشمان ما به طور طبیعی زاویه دیدي را اختیار
خواهند کرد که 10 تا 15 درجه زیر خط افق قرار دارد. ما این خط را خط دید راحت می نامیم پس محدوده مناسب براي محل نشانگرهاي
بصري، از خط افق تا 30 درجه پایین آن امتداد می یابد و خط بهینه دید در وسط این محدوده قرار می گیرد.
خصوصیات میز کار ارگونومیک :
-1 ارتفاع سطح میز کارمناسب یا قابل تنظیم باشد .
-2 فضاي در نظر گرفته شده براي پاها در زیر میز باید مناسب باشد .
-3 سطح میز کار باید به اندازه اي بزرگ باشد که جاي کافی براي تمامی اشیا و وسایل موجود باشد 4- در صورت استفاده از رایانه باید
محل قرار گیري و ارتفاع آن مناسب باشد.
-5 صفحه کلید مورد استفاده باید در دسترس فرد و در محلی قرار گیرد که در هنگام کار با آن ، ساعد و بازوها زاویه اي بین 80 تا 100
درجه ایجاد نمایند . در این حالت باز و باید به زمین عمود باشد و مچ نباید هیچ گونه فشاري را متحمل شود و نباید به بالا ، پایین یا داخل
خم شود .
خصوصیات یک صندلی ارگونومیک :
-1 ارتفاع نشیمنگاه صندلی باید به اندازه اي باشد که کف پا صاف روي زمین قرار گرفته و زانوها در راستاي ران ها باشند (ران وساق پا
زاویه ي 90 درجه داشته باشند).
-2 پشتی صندلی باید با نشیمنگاه زاویه 120 درجه بسازد. در این زاویه کمترین فشار بر ستون مهره ها وارد می شود و انحناهاي آن در
وضع طبیعی خود قرار می گیرنداین کار باعث می شود انحناي طبیعی ستون فقرات حفظ شود و فشار کمتري به کمر وارد شود.
-3 دسته هاي صندلی هم باید طوري تنظیم شود که وقتی دست ها را روي آن قرار می دهید، شانه ها یتان شل و آزاد باشند.
-4 ارتفاع آن با ارتفاع میز متناسب باشد
-5 روکش آن از جنسی باشد که هوا را از خود عبور داده و سبب تعریق نشود و لغزنده نیز نباشد
-6 داراي عرض مناسب و کافی باشد.
٩
استفاده از رهنمودها و استانداردها
وجود دارد، یکی ANSI رهنمودها و استانداردهاي بسیاري براي طراحی ارگونومیک موجود است. در ایالات متحده ي آمریکا استاندارد
BIFMA که به طراحی مناسب کمک میکند ، علاوه بر BIFMA دیگراز این منابع که منبع رایج و جامعی براي این نوع اطلاعات 3
و HFES سازمان ها و منابع اطلاعاتی خوب دیگري نیز براي اطلاعات آنتروپومتریک و ارگونومی موجود است که می توان به 4
اشاره کرد، استانداردهاي دیگري هم درآلمان، سوئد و سایر کشورهاست. CAESAR5
اما این استانداردها و رهنمودها کاستیهایی دارند. بعنون مثال تکنولوژیهاي نوین ممکن است با استاندارد هاي مبتنی بر تکنولوژي قدیمی
مطابقت نداشته باشند، یا استاندارد ممکن است مانع ابداع تکنولوژیهاي نوین شود، زیرا این تکنولوژیها با استانداردهاي قدیمی هم خوانی
ندارند. نگران کننده ترین عیب اینست که محتواي بسیاري از استانداردها و رهنمودها با هم در توافق نیستند و دامنه ي این عدم توافق
می تواند گسترده باشد.
سرانجام اینکه بسیاري از استانداردها و رهنمودها بر اساس نتایج پژوهش در مورد یک عامل تنها، مانند زاویه ي شیب صفحه کلید تعیین
می شوند و بهمکنش سایر عاملها در آنها به حساب نیامده است. شاید زاویه ي شیب قابل قبول صفحه کلید تابعی از ارتفاع سطح صفحه
کلید و ارتفاع صندلی باشد. استفاده از هریک از این توصیه ها به تنهایی و بدون در نظر گرفتن بر همکنشهاي آنها ممکن است سبب
شود که گستره ي تنظیم پذیري بعضی از خصیصه ها بدون جهت وسیع شود.
نتیجه گیري:
با توجه به وارد شدن مبلمان به زندگی اکثریت افراد و استفاده گسترده از مبلمان در طول شبانه روز وارتباط زیاد فرد با مبلمان موجود در
محیط، رعایت اصول ارگونومیک توسط طراحان در طراحی مبلمان اهمیت ویژه اي دارد. این امر بخصوص در مبلمان مورد استفاده کودکان
و نوجوانان(مبلمان آموزشی) تاکید می شود زیرا عوارض استفاده از مبلمان نامناسب در این محدوده سنی به دلیل رشد و شکل گیري اندامها
حاد تر می باشد.
رعایت اصول ارگونومیک در طراحی مبلمان با استفاده از داده هاي آنتروپومتري امکان پذیر می باشد. که توجه به این نکته حائز اهمیت
است که داده هاي انسان سنجشی باید به صورت معقولی معرف جمعیت کاربر مبلمان باشد، در غیر اینصورت مبلمان به ظاهر ارگونومیک
ما مناسب کاربر نخواهد بود پس استفاده از صدك ها براي کاربرد منطقی داده هاي آنتروپومتري جمعیت کاربر در طراحی مطرح می شود.
در نهایت می توان نتیجه گیري کرد که درطراحی مبلمان ارگونومیک موارد زیر مد نظر قرار می گیرد.
-1 ابعادي از بدن که در طراحی اهمیت دارند، تعیین می شوند.
-2 جمعیتی را که قرار است از وسیله ي مورد نظر استفاده کنند تعیین شود. در نتیجه گستره ي ابعادي که باید در نظر گرفته شوند
مشخص می شود.
-3 اصول ارگونومی را که باید بکار برد مشخص می شود.
-4 داده هاي انسان سنجشی مناسب جمعیت را تعیین کرده و مقادیر لازم به دست آورده می شود.
-5 در نهایت ابعاد نهایی سازه با توجه به داده هاي انسان سنجشی و اصول ارگونومیک تعیین می شود.
١١
منابع :
-1 ابراهیمی ،قنبر، 1386 ، طراحی مهندسی سازه مبلمان ،انتشارات دانشگاه تهران ( 491 صفحه)
.
-2 استفن فیزنت،ترجمه : چوبینه ، علیرضا و موعودي ،محمد امین ، 1375 ، انسان ،آنتروپومتري،ارگونومی و طراحی ( نشر مرکز ، 351
صفحه)
-3 جمالی راد، امین، اصول طراحی مبلمان، پایان نامه کارشناسی، دانشکده فنی و مهندسی عمران ،دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،
1387
، -4 جولیوس پانرو و مارتین زلنیک، ترجمه محمد احمدي نژاد، ابعاد انسانی و فضاهاي داخلی ( کتاب مرجع استاندارد هاي طراحی) 1386
نشر خاك 310 صفحه
-5 صادقی نائینی، حسن. 1377 . شیوه هاي عملی ارتقاء بهر هوري نیروي انسانی، بخش کاربرد اصول مهندسی فاکتورهاي انسانی. تهران:
مرکز آموزش مدیریت دولتی 1377
-6 فروزانفر، بهزاد. 1378 . ارگونومی چیست. روش 46
-7 کارزارجدي وند رضا، ارگونومی و کاربرد آن، 1381
-8 وزیریان آراد ،طراحی مهندسی صندلی چوبی کلاسی دانشگاهی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
1386،
٩Scott Openshaw, Allsteel ، Erin Taylor, Allsteel،Ergonomics and Design
A Reference Guide , 2006 Allsteel Inc,page 19_20
١٠http://www.forestmobl.com/article-fa-2.html